Ποιες είναι οι ζητούμενες ικανότητες ΤΠΕ

Ο πιστοποιούμενος μαθητής θα πρέπει, κατ' αρχήν, να είναι ικανός:

  1. Να χειρίζεται τα βασικότερα ψηφιακά μέσα (υπολογιστές, κινητές και άλλες συσκευές, λογισμικό)
  2. Να κατανοεί, να αναλύει και να επιλύει απλά προβλήματα χρησιμοποιώντας εργαλεία  ΤΠΕ
  3. Να σχεδιάζει, να υλοποιεί, να αναθεωρεί και να ακολουθεί μια στρατηγική αναζήτησης πληροφοριών για ένα καθορισμένο πρόβλημα
  4. Να συνεργάζεται και να επικοινωνεί ανταλλάσσοντας πληροφορίες, μηνύματα, σχόλια και αρχεία, αξιοποιώντας εργαλεία ΤΠΕ
  5. Να δημιουργεί, να τροποποιεί και να συνθέτει ψηφιακά αντικείμενα (π.χ. κείμενα, υπολογιστικά φύλλα, παρουσιάσεις, εικόνες, ήχους) αξιοποιώντας εργαλεία ΤΠΕ
  6. Να αναπτύσσει στάσεις και συνήθειες καλής χρήσης και αξιοποίησης των ΤΠΕ στην καθημερινή του ζωή, στο σχολικό και στο ευρύτερο περιβάλλον στο οποίο ζει

Το παραπάνω πλαίσιο είναι αρκετά ευρύ και γενικό, ώστε να καλύπτει διαφορετικές ηλικιακές ομάδες μαθητών. Στους μεγαλύτερους μαθητές του Λυκείου, η εξέταση των ικανοτήτων αυτών διαφοροποιείται ως προς την έκταση, το βάθος, τη δυσκολία και τη διασύνδεσή της με στοιχεία τυπικής επάρκειας ικανοτήτων ΤΠΕ.

Ικανότητες ΤΠΕ ειδικότερα

Ειδικότερα, οι ικανότητες αξιοποίησης ΤΠΕ σχετίζονται με τη δυνατότητα των μαθητών να διεκπεραιώνουν τα ακόλουθα έργα (tasks):

  • Σύνδεση κι αποσύνδεση σε ένα δικτυωμένο περιβάλλον
  • Εργασία σε ένα γραφικό περιβάλλον εργασίας
  • Οργάνωση δεδομένων σε αρχεία και φακέλους σε διάφορα αποθηκευτικά μέσα
  • Εγκατάσταση ενός προγράμματος, ενός εκτυπωτή ή κάποιας άλλης περιφερειακής συσκευής
  • Δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου (π.χ. αρχείο κειμένου, εικόνας ή παρουσίασης)
  • Διαμόρφωση ψηφιακού περιεχομένου (π.χ. σε αρχεία κειμένου, εικόνας ή παρουσίασης)
  • Έλεγχος και ανάλυση δεδομένων (π.χ. με αξιοποίηση εφαρμογής υπολογιστικών φύλλων)
  • Επεξεργασία σύνθετων ψηφιακών εγγράφων (π.χ. κείμενα με πίνακες ή εφέ παρουσιάσεων)
  • Χρήση πολυμεσικών αντικειμένων σε έγγραφα
  • Διαχείριση παραμέτρων (π.χ. για μια εκτύπωση)
  • Εφαρμογή σωστών πρακτικών αναζήτησης πληροφορίας στο διαδίκτυο
  • Προσπέλαση πηγών στο διαδίκτυο και συλλογή πρωτότυπων δεδομένων
  • Υιοθέτηση υπεύθυνης στάσης απέναντι στην πνευματική ιδιοκτησία και τη φιλοσοφία της ανοικτής γνώσης
  • Χρήση  προσωπικού  λογαριασμού email και άλλων διαδικτυακών λογαριασμών
  • Εφαρμογή και υιοθέτηση πρακτικών ασφαλούς χρήσης υπηρεσιών και εφαρμογών του διαδικτύου

Η ποικιλία, η έκταση, το βάθος και το πεδίο εφαρμογής των έργων αυτών διαφοροποιούνται κατά τη διαδικασία πιστοποίησης σε δύο επίπεδα:

(α) Επίπεδο μαθητών Γυμνασίου

Τα αντικείμενα εξέτασης διακρίνονται σε πέντε(5) ενότητες και είναι κατάλληλα προσαρμοσμένα ώστε οι απαιτήσεις να απευθύνονται σε μαθητές του συγκεκριμένου ηλικιακού επιπέδου:

  • Χρήση ψηφιακού περιβάλλοντος και διαχείριση αρχείων
    (έλεγχος ικανοτήτων που αφορούν στις βασικές λειτουργίες χρήσης του ψηφιακού περιβάλλοντος, την επιφάνεια εργασίας, τους φακέλους και τα αρχεία, τα βοηθητικά εργαλεία και τις εφαρμογές γραφείου ως προς τις κοινές τους δυνατότητες δηλαδή τον χειρισμό αρχείων, την αναγνώριση του είδους της εφαρμογής και του περιβάλλοντος εργασίας, τις μορφοποιήσεις, τις εκτυπώσεις και τα βασικά βοηθητικά εργαλεία, όπως εύρεση και αντικατάσταση, ορθογραφικός έλεγχος)

  • Υπηρεσίες διαδικτύου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
    (γνώση βασικών εννοιών για το Διαδίκτυο, ικανότητα περιήγησης και αναζήτησης πληροφορίας στον παγκόσμιο ιστό, ικανότητα αξιοποίησης δυνατοτήτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αναγνώρισης βασικών και ουσιαστικών χαρακτηριστικών στο περιβάλλον μιας τυπικής εφαρμογής)

  • Επεξεργασία Κειμένου
    (ικανότητα διαμόρφωσης εγγράφου ως προς το μέγεθος σελίδας, την αξιοποίηση εικόνων και γραφικών, έλεγχος βασικών δυνατοτήτων εισαγωγής και διαχείρισης κειμένου)

  • Υπολογιστικά Φύλλα
    (ικανότητα αναγνώρισης δυνατοτήτων οργάνωσης δεδομένων με φύλλα εργασίας και κελιά, κύριες δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων δηλαδή, εισαγωγή βασικών τύπων δεδομένων, ταξινόμηση και βασικές μορφοποιήσεις, χρήση τύπων υπολογισμού με αριθμητικές πράξεις και βασικές συναρτήσεις)

  • Παρουσιάσεις
    (ικανότητες αναγνώρισης βασικών στοιχείων διαφανειών και της διαχείρισής τους για τη δημιουργία μιας παρουσίασης, δυνατότητες αξιοποίησης συμπληρωματικών αντικειμένων και εικόνων και τοποθέτησή τους στις διαφάνειες, ικανότητα χρήσης ορισμένων βασικών εφέ για κίνηση αντικειμένων και εναλλαγή διαφανειών)

Η διάρκεια της εξεταστικής διαδικασίας είναι δυόμισι (2,5) ώρες και οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν σε μικρά σύνολα ερωτημάτων, κλειστού κυρίως τύπου, αρθρωμένα σε δοκιμασίες που προσομοιάζουν τις ανάγκες επίλυσης προβλημάτων στην καθημερινότητά τους με αξιοποίηση των ΤΠΕ.

Κάθε τεστ περιλαμβάνει από 18 έως 20 δοκιμασίες, που συνολικά περιέχουν 68 ερωτήματα.


(β) Επίπεδο μαθητών Λυκείου

Οι ζητούμενες ικανότητες συνδυάζονται με γνώσεις και δεξιότητες προκειμένου να ισοδυναμούν με εξετάσεις επάρκειας, όπως ορίζονται από την κείμενη νομοθεσία (ΦΕΚ Β2123/01-08-2014).

Για τις ανάγκες του έργου θα δοθεί η δυνατότητα εξετάσεων πιστοποίησης στα ακόλουθα δύο (2) αντικείμενα:

  • Επεξεργασία Κειμένου
    ελέγχεται αν ο υποψήφιος έχει τις ικανότητες, τις γνώσεις και τις δεξιότητες να:
    • χειριστεί αρχεία εγγράφων στο περιβάλλον μιας εφαρμογής που υποστηρίζει την επεξεργασία κειμένου
    • επεξεργαστεί και μορφοποιήσει κείμενα
    • διαμορφώσει το περιεχόμενο κειμένων προσθέτοντας στοιχεία (π.χ. στις κεφαλίδες, στα υποσέλιδα) ή αναγκαίες πληροφορίες με πίνακες ή άλλα αντικείμενα (π.χ. εικόνες, γραφήματα)
    • αξιοποιεί βασικές δυνατότητες αναπαραγωγής εγγράφων με κοινό βασικό περιεχόμενο (π.χ. για μαζική αλληλογραφία)
    • ορίζει παραμέτρους διαμόρφωσης για τις ανάγκες εκτύπωσης

  • Υπολογιστικά Φύλλα
    ελέγχεται αν ο υποψήφιος έχει τις ικανότητες, τις γνώσεις και τις δεξιότητες να:
    • χειριστεί αρχεία με υπολογιστικά φύλλα στο περιβάλλον μιας εφαρμογής που υποστηρίζει την επεξεργασία τους
    • επεξεργαστεί δεδομένα και να τα μορφοποιήσει
    • αξιοποιεί τύπους ή έτοιμες συναρτήσεις υπολογισμού
    • δημιουργεί γραφήματα
    • ορίζει παραμέτρους διαμόρφωσης για τις ανάγκες εκτύπωσης υπολογιστικών φύλλων

Η διάρκεια της εξεταστικής διαδικασίας είναι μία (1) ώρα για κάθε αντικείμενο (επεξεργασία κειμένου, υπολογιστικά φύλλα) και πραγματοποιείται σε δύο αντίστοιχα διακριτές ενότητες εξέτασης. Οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήματα πραγματοποιώντας τις ζητούμενες ενέργειες στο περιβάλλον εφαρμογών επεξεργασίας κειμένου (ή υπολογιστικών φύλλων αντίστοιχα) και ελέγχεται – βαθμολογείται το αποτέλεσμα των ενεργειών αυτών. Επίσης περιλαμβάνονται σε μικρή κλίμακα ερωτήματα κλειστού τύπου.

Για το πλαίσιο απόκτησης ικανοτήτων ΤΠΕ

Το μαθησιακό πλαίσιο για την απόκτηση των στοχευόμενων ικανοτήτων δεν αντιστοιχεί αποκλειστικά στο πλαίσιο του μαθήματος της πληροφορικής. Οι διαθεματικές δραστηριότητες ωστόσο, μπορούν να συμβάλουν στην απόκτηση ικανοτήτων αξιοποίησης των ΤΠΕ και στην υιοθέτηση υπεύθυνων στάσεων για τη χρήση τους.

Το παρόν έργο είναι έργο αξιολόγησης και πιστοποίησης ικανοτήτων ΤΠΕ. Δεν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την απόκτηση αυτών των ικανοτήτων. Επικεντρώνεται στην ανάπτυξη ενός πρότυπου συστήματος πιστοποίησης ικανοτήτων, που είναι σε θέση πραγματικά να αξιολογεί τους μαθητές ως προς τις ικανότητες αξιοποίησης ΤΠΕ με βάση διεθνή πρότυπα – χωρίς να προσαρμόζει τις δοκιμασίες που υποβάλει τους μαθητές στις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτοί τις απέκτησαν.

Ενδεικτικά παραδείγματα των στοχευόμενων ικανοτήτων ΤΠΕ

Ένα παράδειγμα για το είδος των ικανοτήτων ΤΠΕ στις οποίες επικεντρώνεται το έργο είναι αυτές που σχετίζονται με την αναζήτηση στο διαδίκτυο. Σήμερα οι περισσότεροι ή πάρα πολλοί Έλληνες μαθητές γνωρίζουν, κατά τεκμήριο, να αναζητούν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Σε αρκετά σχολικά μαθήματα άλλωστε εκπονούν και παραδίδουν εργασίες που απαιτούν τέτοια αναζήτηση. Οι τυπικές γνώσεις αναζήτησης πληροφοριών στο διαδίκτυο εξελίσσονται σε προχωρημένες ικανότητες και στάσεις όταν οι μαθητές ατομικά ή συλλογικά εκπονούν μια εργασία για την οποία η αναζήτηση της πληροφορίας γίνεται με χρήση αξιόπιστων πηγών, με συνειδητή απόρριψη άλλων (τις οποίες εντοπίζουν μεν οι μαθητές αλλά είναι εκπαιδευμένοι να τις απορρίπτουν με τεκμηριωμένο τρόπο), ενώ η αντιγραφή γίνεται τουλάχιστον με τρόπο που να επισημαίνονται οι πηγές, τι έχει γραφτεί από άλλους, τι είναι πρωτότυπο κείμενο και άποψη των μαθητών.

Ένα δεύτερο παράδειγμα αφορά  στα θέματα τήρησης υπεύθυνων στάσεων όπως π.χ. η ασφάλεια διάθεσης προσωπικών πληροφοριών και δεδομένων. Μπορεί ο μαθητής να γνωρίζει ή να είναι σε θέση να απαντήσει για το ποια είναι η ορθή πρακτική σε θέματα ιδιωτικότητας στη χρήση φωτογραφιών και βίντεο, όμως στον προσωπικό του χώρο σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο, όλη η πληροφορία που τον αφορά είναι εντελώς ανοιχτή σε όλο το δίκτυο ή σε ανεξέλεγκτα πολλούς δικτυακούς γνωστούς-αγνώστους ('φίλους') ενώ εκθέτει είτε εν αγνοία του είτε συνειδητά, και πολυμεσικά δεδομένα π.χ. συμμαθητών του.

Ένα τρίτο παράδειγμα: Οι ικανότητες δημιουργίας γραφικών παραστάσεων, με αξιοποίηση ΤΠΕ, για απλές συναρτήσεις μπορεί να αποκτώνται με διδασκαλία ακόμη και μόνο στο μάθημα της πληροφορικής ή στα πλαίσια διδασκαλίας μαθηματικών με χρήση ΤΠΕ ή ακόμα και σε εξωσχολικό περιβάλλον. Γίνονται δεξιότητες ή και στάσεις εφόσον ο μαθητής είναι σε θέση να δημιουργήσει μια γραφική παράσταση με χρήση ΤΠΕ στο πλαίσιο μιας άσκησης στα μαθηματικά ή της φυσικής, η οποία δεν του υποδεικνύει ρητά «φτιάξε τη γραφική παράσταση της ..». Γίνονται προχωρημένες ικανότητες και στάσεις, όταν ο μαθητής αποφασίζει μαζί με άλλους ή μόνος του, να επιλέξει και να χρησιμοποιήσει κάποιο εργαλείο π.χ. για να αναπαραστήσει τις προσωπικές αθλητικές επιδόσεις του βάσει ενός προγράμματος προπόνησης και αντίστοιχων δεδομένων επιδόσεων ενός έτους.

Η διαδικασία πιστοποίησης δεν εστιάζει  στον έλεγχο του εάν ο μαθητής είναι καλός ή όχι στο μάθημα της Πληροφορικής του σχολείου. Ο βασικός της στόχος είναι να διαπιστώσει εάν ο σημερινός μαθητής που ζει στην εποχή της Τεχνολογίας και των Επικοινωνιών είναι σε θέση να αξιοποιεί δημιουργικά τις ΤΠΕ στη σχολική και μη καθημερινότητά του. Να μπορεί να αξιοποιεί το διαδίκτυο, να δημιουργεί ψηφιακό υλικό που χρειάζεται ή θέλει, να αντιλαμβάνεται τους κινδύνους που ελλοχεύουν, να σέβεται τον άλλον και την πνευματική ιδιοκτησία, να κρίνει πριν αποφασίσει.


Βρίσκεστε εδώ: Αρχική ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΤΠΕ